# NVDA 2025.3 командаларынын кыскача маалымдамасы

## NVDA менен иштөөнүн башталышы

### NVDAнын тергич буйруктары жөнүндө

#### Сенсордук режимди киргизүү

Сенсордук кирүүдө режимдер арасы которулуу үчүн үч манжа менен тийиңиз.

### NVDAнын негизги буйруктары

| Аталышы |Столдук жайылма |ноутбук үчүн жайылма |Кыймыл| Мүнөздөмө| |---|---|---|---|

|Сүйлөөнү токтотуу | көзөмөл | көзөмөл | эки манжа менен тийүү| Тез арада сүйлөөнү токтотуу |

|Сүйлөөнү токтотуу| shift |shift |жок| Тез арада сүйлөөнү токтотот |Эки жолу басууда, сүйлөөнү токтогон жеринен кайра жандырат ( эгерде бул функцияны учурдагы синтезатор колдосо)| |Меню NVDA |NVDA+n |NVDA+n |Манжа менен эки жолу басууда| NVDA менюсун активдештирет| |Сүйлөө режимин которуу |NVDA+s |NVDA+s |жок |"Сүйлөө", "Сигнал" жана "Өчүрүлгөн" режимдер арасы которот.| |Маалымкат баскыч режимин жандыруу |NVDA+1 |NVDA+1 |жок |Бул режимдеги каалаган баскычты басканда баскычты оку жана анын мүнөздөмөсун окуйт|| |NVDAдан чыгуу |NVDA+q |NVDA+q |жок |NVDA ишин аяктоодо| |Кийнки баскычтардын басуусун өткөрүү |NVDA+f2 |NVDA+f2 |жок| NVDA баскычтоп буйрутмасы катары иштелсе да, NVDA кийинки басууну активдүү колдонмого багыттайт| |Уктоо режимин жандыруу/ өчүрүү |NVDA+shift+s |NVDA+shift+z |жок |Уйку режимин жандырганда,учурдагы колдонмого NVDAнын буйруктары, Брайльга чыгуу/сүйлөөсү иштебейт.Бул экранды окууга мүмунчүлүгү бар болгон колдонмолорго абдан керектүү. Эки жолу басууда уктоо режими өчүрүлөт.||

### Системдик маалыматты окуу

Аты | ачкыч | Мүнөздөмөсү
--- | --- | ---
Убакытты/датаны окуу | NVDA+f12 | бир жолу басууда убакытты айтат, тез эки жолуу басууда датаны айтат

|Түзмөктүн кубаттуулугун окуу| NVDA+shift+b | Түзмөктүн кубаттуулугун окуйт м.а пайыз өлчомүндө канча кубаттуулук калганын же кубатуулук алынып жатабы|

|Алмашуу буферинде текстти окуу |NVDA+c |Алмашуу буферинде текстти окуйт, эгерде ал кандайдыр бир текстти камтыса||

## NVDAда навигациясы

### Системдик фокус аркылуу фокус

Аталышы | Үстөлдүк жайылуу | Ноутбук үчүн жайылуу | Сүрөттөлүшү
--- | --- | --- | ---
Учурдагы фокусту окуу | NVDA+tab | NVDA+tab | Учурдагы обьектти же башкаруу элементин окуйт. Тез жана эки жолуу басууда бул маалыматты символдоп окуйт
Атылышын окуу | NVDA+t | NVDA+t | Активдуү терезеченин аталышын окуйт. эки жолуу басууда бул маалыматты символдоп окуйт. Үч жолу басууда бул маалыматты алмашуу буферине көчүрөт
Активдүү терезчени окуу | NVDA+b | NVDA+b | Актидүү терезечедеги башкаруу элементтердин баардыгын окуйт. (диалог терезечелер үчүн пайдалуу)
Тилкенин абалын окуйт | NVDA +end | NVDA+shift+end | Белгиленген тилкенин абалын окуйт. Ошондой эле бул жерге навигаторду жылдырат. Сиз тез жана эки жолу басканда, маалыматты символдоп боюнча окуп берилет. Үч жолу басканда ,алмашуу буферине маалыматтарды көчүрүп берет

| Аталышы| Үстөлдүк жайылуу |Ноутбук үчүн жайылуу| Сүрөттөө|| |---|---| |Баардыгын окуу |NVDA+жебе_төмөн |NVDA+a |Учурдагы курсор кызматынан окуп баштайт, аны жылып окуп жатканда| |Учурдагы сапты окуйт| NVDA+жебе_өйдө| NVDA+l |Системдик багыттоо турган сапты окуйт. Эки жолу басканда сиволдоп окуйт.Үч жолу басканда ар бир сиволго фонетикалык түшүндүрмө берет.| |Белгиленген текстти окуйт |NVDA+Shift+жебе_өйдө |NVDA+shift+s |Белгиленген текстти окуйт| |Кийинки сүйлөм| alt+жебе_төмөн| alt+жебе_төмөн| Багыттону кийинки сүйлөмгө гана жылдырат жана аны жарыялайт (Бир гана Microsoft Word жана OutloМакул- колдоого алынган)| |Мурунку сүйлөм| alt+жебе_өйдө| alt+жебе_өйдө| Багыттону мурунку сүйлөмгө жылдырат жана аны жарыялайт (Бир гана Microsoft Word жана Outlook- колдоого алынган)|

Таблицанын ичинде ошондо эле кийнки топбаскычтын буйруктары жеткиликтүү:

| Аталышы |Клавиша |Сүрөттөлүшү|| |---|---| |мурунку мамычага өтүү| control+alt+жебе_солго |Жылдырат багыттоону мурунку мамычага (бул тилкедеги)| |кийнки мамычага өтүү |control+alt+жебе_оңго |Жылдырат багыттоону кийнки мамычага (бул тилкедеги)| |мурунку тизмеге өтүү |control+alt+жебе_өйдө| Жылдырат багыттоону мурунку тизмеге (бул тизмдеги)| |кийинки тизмеге Өтүү |control+alt+жебе_төмөн| Жылдырат багыттоону кийинки тизмеге (бул тизмедеги)|

### Обьекттик навигация

| Аталышы |Үстөлдүк жайылма| Ноутбук үчүн жайылма| Кыймыл|Сүрөттөлүшү|| |---|---| |Учурдагы обьектти окуу| NVDA+numpad5 |NVDA+shift+o |жок |Навигатордун учурдагы обьектисин окуйт. Эки жолу басуу бул маалыматты символдоп окуйт, ал эми үч жолу басуу аталышын жана обьекттин маанисин алмашуу буферине көчүрөт.| |Өтүү на баштапкы объект |NVDA+numpad8 |NVDA+shift+жебе_өйдө| Өйдө барактоо(обьектти көрүү) |Учурдагыны камтыган обьектке навигаторду орнотот|| |Өтүү объектке мурунку |NVDA+numpad4 |NVDA+shift+жебе_солго |Барактоо солго (обьектти көрүү)|

|Ошол эле логикалык денгээлдин мурунку обьектисине навигаторду орнотот |

|Өтүү кийнки объектке |NVDA+numpad6 |NVDA+shift+жебе_оңго |Барактоо оңго (обьектти көрүү) |Ошол эле логикалык денгээлдин мурунку обьектисине навигаторду орнотот| |Өтүү биринчи туунду объектке |NVDA+numpad2 |NVDA+shift+жебе_төмөн |Барактоо төмөн (обьектти көрүү) |Навигаторду орнотот биринчи объектке|| |Өтүү фокустагы обьектке| NVDA+numpadMinus |NVDA+backspace |жок |системдик фокустагы обьектке навигаторду орнотот жана бул обьекттин системдик кареткасынын көрүү куросруна эгер бул мүмүн болсо.| |Учурдагы навигатордун обьектисин активдешитирүү| NVDA+numpadEnter |NVDA+enter |Эки жолу басуу| Учурдагы навигатордун обьектисин активдешитирет (Чычкан менен баскандай же "Боштук" ту басуудай ,системдик фокуста турган кезде)| |Курсордун учурдагы позициясына келтирүү же системдик фокусту жылдыруу |NVDA+shift+numpadMinus |NVDA+shift+backspace |жок |Бир гана жолу басуу Жылдырат системдик фокусту навигатордун учурдагы обьектисине, Эки жолу басуу Жылдырат системдик багыттоону көрүү куросорунун позициясына|| Көрүлүп жаткан курсордун жайгашуусун окуу| NVDA+numpadDelete |NVDA+delete |жок |Тесттин абалы тууралуу маалыматты жана каралып жаткан курсорду окуйт . Мисалы, бул жака курсордун абалы жөнүндө маалымат кирет, барактын четине, же экрандагы курсордун ээлеген алыстыгы.Эки жолу басуу дагы да толугураак маалыматты айтат.|

### Текстти көрүү

|текстти көрүү режиминде биринчи катарга Өтүү |shift+numpad7 |NVDA+control+home |жок |көрүү курсорун тексттин биринчи сабына жылдырат жана аны окуйт|| |текстти көрүү режиминде мурунку сапка өтүү |numpad7 |NVDA+жебе_өйдө| Өйдө барактоо(текстти көрүү) |тексттин мурунку сабын көрүү курсоруна жылдырат жана аны окуйт|| |текстти көрүү режиминде учурдагы сапты окуу |numpad8 |NVDA+shift+. |жок |көрүү курсорунун алдында тексттин сабын окуйт. Эки жолу басууда, аны символдоп айтат. Үч жолу басканда символдордун фонетикалык түзүлүшүн окуйт| |текстти көрүү режиминде кийинки сапка өтүү |numpad9 |NVDA+жебе_төмөн |Барактоо төмөн (текстти көрүү) |кийинки сапты тексттин көрүү курсоруна жылдырат жана аны окуйт|| |көрүү режиминде акыркы сапка өтүү |shift+numpad9 |NVDA+control+end |жок |тексттин акыркы сапты көрүү курсоруна жылдырат жана аны окуйт|| |көрүү режиминде тексттин мурунку сөзүнө өтүү |numpad4 |NVDA+control+жебе_солго |эки манжа менен солго барактоо (текстти көрүү) |тексттеги мурунку сөзгө жылдырат жана аны окуйт|| |көрүү режиминде учурдагы тексттеги сөздү окуу |numpad5 |NVDA+control+. |жок |тексттеги кароо курсору алдындагы сөздү окуйт.. Эки жолу басууда аны символдоп окуйт. Үч жолу басууда символдордун фонетикалык түзүлүшүн окуйт|| |текстти көрүү режиминде кийинки сөзгө өтүү |numpad6 |NVDA+control+жебе_оңго |эки манжа менен оңго барактоо (текстти көрүү) |тексттеги кийинки сөздү жылдырат жана аны окуйт|| |тексттин катардын башына көрүү режиминде өтүү |shift+numpad1 |NVDA+home |жок |Жылдырат көрүү курсоруна учурдагы тексттеги тизмени жана курсор алдындагы символду окуйт|| |текстти көрүү режиминде мурунку символго өтүү |numpad1 |NVDA+жебе_солго |Барактоо солго (текстти көрүү) |Жылдырат көрүү курсоруна мурунку символ учурдагы тексттин тизмесин жана аны окуйт|| |текстти көрүү режиминде учурдагы символду окуу |numpad2 |NVDA+. |жок |Көрүү курсору алдында символду окуйт учурдагы тексттин тизмесинде . Эки жолу басуу символдун фонетикалык түзүлүшүн окуйт.Үч жолу басууда фонетикалык маанисин окуйт|| |текстти көрүү режиминде кийинки символго өтүү |numpad3 |NVDA+жебе_оңго |Барактоо оңго (текстти көрүү) |Жылдырат көрүү курсоруна кийнки символду тексттин учурдагы тизмегин жана аны окуйт|| |текстти көрүү режиминде сызыктын аягына өтүү |shift+numpad3 |NVDA+end |жок |курсор алдында символду окуйт|| |текстти көрүү режиминде баардыгын окуу| numpadPlus |NVDA+shift|

Белгилөө, көрүү курсорнунун позициясынан көчүрүү | NVDA+f9 | NVDA+f9 | жок | Учурдагы көрүү курсорунун позициясын тексттин көчүрүү фрагменти жана белгилөөнүн башталышы катары белгилейт.|

|Белгилөө, анан көрүү курсорунун позициясына чейин көчүрүү |NVDA+f10 |NVDA+f10 |жок |Бир жолу басылган болсо, фрагменттин башталышынан, учурдагы позицияга чейин текстти белилейт . Эки жолу басылган болсо, алмашуу буферине көчүрөт|| |тексттин форматтоосун окуу |NVDA+f |NVDA+f |жок |учурдагы позицидагы тексттин Форматтоосун окуйт . Эки жолу басууда бул маалыматты кароо режиминде тартуулайт.|

### Көрүү режими

| Аталышы |Үстөлдүк жайылма| Ноутбук үчүн жайылма| Кыймыл|Сүрөттөлүшү|| |---|---| |кийнки көрүү режимине которулуу |NVDA+numpad7 |NVDA+pageUp |эки манжа менен өйдө барактоо |Которулат кийнки жеткиликтүү көрүү режимине|| |мурунку көрүү режимине которулуу |NVDA+numpad1 |NVDA+pageDown |эки манжа менен төмөндү көздөй барактоо |мурунку жеткиликтүү көрүү режимине которулат|